تفاهمی نوێ بۆ حەسرى ئاسلحه لە عێراق — خشتەی کاتی تاکو ژوونی 2027
تفاهمی نوێ بۆ حەسرى ئاسلحه لە عێراق.. خشتەی کاتی تاکو ژوونی 2027
سەرچاوه‌کان ڕاگەیاندن کە تەفاهمی نوێیەکانی پەیوەندیدار بە پەڕگەی حەسرى ئاسلحه‌ی فەشەڵە سەلامەتی لە عێراق هەیە، کە پلاندانە لەبارەی مڕۆڤایەتی دەدات بۆ دەدانی ئاسلحه‌ی ستراتیژیکی و هاوبەشکردنی شێوەکانی ئەم فەشەڵانە لە ناو دامەزراندنی دەوڵەت. ئەنجومەنی حەسرى ئاسلحه‌ی عێراق بەردەست بوونەکەیان بڵاودەکات کە تەفاهمەکان واپەیوەندان کە کارى حەسر تا ژوونی 2027 تەواو دەبێت، و دەربارەی ئەو تەفاهمانە باس دەکات کە پێ دەکرێت فەشەڵەکان لە مانگی مارس 2027 دەست بە دابەشکردنی ئاسلحه‌ی ستراتیژیکیان بدەن بۆ حکومەتی عێراق، و ئەنجامی هاوبەشکردنی یەکەکانی فەشەڵەکان لە ناو هیئەتى حشد الشەعبی دەستپێ دەکات پاش کۆتایی هێنانی هێزەکانی ئەمەریکا لە عێراق کە قەڵ بە کۆتایی ئەم مانگە دەکرێت.
هەروەها سەرچاوه‌کان گفتوون کە فەشەڵەکان لە چوارچێوەی ئەم تەفاهمانەدا وەعدیان داوە کە لە هیچ چالاکییەکی سەربازی بەپەرەسەندەی دەوڵەتی عێراقدا دەستی پێ نەکەن؛ و سەرچاوه‌کانی تر باس کرد کە چەند لایەنیەک کاردەکەن ئێستا بۆ قانع کردنی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە وردەکاریی تەفاهمى نوێی حەسرى ئاسلحه لە عێراق.
الزیدی وەعد دەدات بە جێبەجێکردن
خۆی، سەرۆکی وەزیرانى عێراق، عەلی الزیدی، وەعدی حەسرى ئاسلحه‌ی فەشەڵەکان لە وڵاتەکەی کرد تا ژوونی 2027، وەکووت: "ئەمە هەلبژاردنێک نییە، بەڵکو پێویسته".
زیاتر لەوە، الزیدی وتی: "ئەوانی تر لەسەر ئەم بابەت قسە کردنو دوایەوە پاشگەزبوون. ئەوان هێشتان بە پیسەندنە یان بەهۆی ترسی دیکەیەوە پێڕاو بوون. بۆ من، ئەم پەڕگەیە، لەگەڵ پەڕگەی فساد، مەسئلەی شەرەفە"، واتە ئەم وشانە لە گفتوگۆیەکەی لەگەڵ ڕۆژنامەی "نیو یۆرک تایمز".
بەپێی وتارەکەی، سەرەتای پێشان هەڵدەدرێت چەند ماوەیەکی 90 ڕۆژە بۆوە کە لەماوەی ئەم 90 ڕۆژانەدا فەشەڵەکان هیچ تەقەکانیان نەکەن، وە بە هۆکاری پشتڕاستکردنەوە ڕێک دەدرێت کە ئەم فەشەڵانە لە لایەن هێزەکانی ئەمەریکادا بیر نابی، و دوای ئەم ماوەیە فەشەڵەکان دەستپێ دەکەن بە دابەشکردنی ئاسلحه‌یان، و بە پێچوو قەدەغەی نزیككردن بە ئاسلحه تا 30ی ژوونی 2027 دەخاتە تەواو.
هەروەها وتی ئامانجەکەی ئەوەیە کە ئەم فەشەڵانە مەودایەکی وەک یەکەیەکی سەربەخۆ نەنەبن، بەڵکو دەچنە ناو هێزەکانی حشد الشەعبی وەک ئەندام و لەناو ئەو هێزەدا جەمسەر دەبن، بەڵام دوای کۆتایی ئەم ماوەیە، هەر گرووپیەک کە لە ژێر ناوی فەشەڵەکان کار بکات "وەک گرووپێک دەرەوەی یاسا" دەبینرێت، بە پێی وتەکەی.
سەرۆکەتی حکومەتی عێراق نابینەوانەوە کە حەسرى ئاسلحه بەغداد یارمەتی دەدات بۆ "دروستکردنی ئابووریەکی بەهێز".
حەسرى ئاسلحه لە عێراق
لەبیرنەچێتەوە کە سەرۆکی وەزیران بووەوە وەعدی دا لە کاتی پێگەیشتنەوەیەوە لە مانگی مییوی ڕابردوو بۆ حەسرى ئاسلحه لە دەستەکانی فەشەڵەکان. هەوراز دەستی پێ کرد بە گفتوگۆکردن لەگەڵ چەند فەشەڵەیەک بۆ دابەشکردنی ئاسلحه‌یان. سێ لە گەورەترین فەشەڵە سەربازییەکان لە وڵات ــ "سرايا السلام" بە سەرکردایەتی مقتدی الصدر، و "عصائب أهل الحق"، و "كتائب الإمام علي" بە سەرکردایەتی شبل الزیدی ــ پێشتر ئاسلحه‌ی خۆیان پێشکەشکردن بۆ دەوڵەت و ڕاگەیاندن کە دەستنیشان بە کارى شەوەزرەوی و سەربەخۆییەکانی سەربازییان دەستکەوتن.
لەڕێگەی هەمان کاتدا مشاوره‌کان بەردەوامن لەگەڵ پەنج فەشەڵە سەربازییەوە ــ "حركة النجباء"، "كتائب سيد الشهداء"، "كتائب حزب الله العراقي"، "سرايا أولياء الدم" و "أصحاب الكهف" ــ بۆ دابەشکردنی ئاسلحه‌یان.
پێش دوو ڕۆژ، پێشوازی ڕاگیراوەکەی سەرۆکی وەزیران لە بوارى ئاسایش، قاسم الأعرجي، وتی کە هیچ مەوعدی کۆتایی دیاریکراو ناهەیە بۆ تەواو کردنی کارى کۆمیتەی ئاخەیەتی کە بەرپرسیارە بۆ حەسرى ئاسلحه‌ی فەشەڵەکان.
لەھەمان کاتدا، حکومەتی عێراق دوبارە پشتڕاست کردوە کە 30ی سەتەمبەر مۆعیدی "سەقامگیر و کۆتایی" بۆ کۆتایی هێنان بە کار وەریاى شەڕیی هەڵەی نەتەوەییەکە و تەمەنی تەمامبوونی دەرچوونی هێزەکانی ئەویەتی نێودەوڵەتییە، و بەشداری دەکرێت کە 1ی ئاکتۆبەر دەستپێکی پەڕدانی نوێیەک بێت کە وڵات لە هەیچ پێشکەشکراوی هێزە سەربازییەکی بیگانه تێدا نەبینێت.
