عێراق پێشنیازی (6+2) دەدات و پێویستی بە یەکگرتنی ئابووری ناوچەیی دەکات

بەغدا – وەزیرى دەرەوە ڕۆژی سێشەممە وتی: عێراق تێکۆشانەکانی لەگەل وڵاتانی ناوچە بەردەوام دەکات بۆ تەواوکردنی پێشنیازیەک بە شێوەی (6+2)، کە شێوەکە شەش وڵاتی شۆڕای هاوکاری خەلیج پێکدەهێنێت هەروەها عێراق و ئێران، بە مەبەستی پەشتیوانی ئاشتی و ئارامی ناوچەیی.

زانیارییەکە هەڵسەنگاند کە ئەم بیرە هەندێک ڕۆژ لەمەوبەر پێشکەشکراوە و هەنووک هەوڵێکی دیپلۆماتیک بەردەوامە بۆ ئامادەکردنی مەرجەکان بۆ ڕێکخستنی کۆبوونەوەی بەو فۆرمەیە، بە پەیوەندیدان بە هەندێک لە وەزیرە دەرەوەکانی وڵاتە پەیوەندیدار.

وەزیر ڕازیبوونى بەغدا باس کرد بۆ ڕێکخستنی کۆبوونەوەی وڵاتانی هاوپەیمانی مەکە لەگەڵ ئێران لە تەهران، و هاواری ئەوەی کرد کە ئەم کۆبوونەوەیە بەهۆی ئەنجامێکی باش هەبێت کە یارمەتیدەر بێت بە بەرزکردنی ئارامی و هاوکاری نێوان وڵاتە ناوچەیی.

ئەو پێناسەی کرد کە پێشنیارکردنی مەفھومی ئاشتی ناوچەیی مانای ئەوەی نییە کە بە جێگەی خۆی لەبەر بێت بێ ئاشتەکراوی لەگەڵ هاوپەیمانانی نێودەوڵەتی؛ ڕوونکرد کە گەیشتن بۆ ئاشتی و ئارامی پێویستی بە چەند بەرشە جیهانی هەیە، بە تایبەتی لە پەیوەندی بە سیاستە ئەمەریکاییەکان و رۆڵی ئەورووپا.

ئەو ڕوونکرد کە پەیوەندی نێوان ئاشتی و ئابوور نرخێکی زۆرە؛ وتی دروستکردنی ئابووریەکی سەقامگیر بەبێ گەردێکی ئاسایش ناوچەیی نابێت، و ئەمنی نەتەوەیی بە دەوروبەری وڵات و وڵاتانی هاوشێوە پەیوەندیدارە.

لەبارەی بینینی ئابووری، وەزیرى دەرەوە وتی عێراق هەوڵ دەدات لەبەکارهێنانی تاقیکردنەوەی یەکگرتوی ئەوروپا بۆ گەڕانەوە بۆ بازاڕێکی هاوبەش، پێشنیاری دەربڕی لە مراحلی دامەزراندنی یەکگرتنی ئەوروپا، دەستپێک لە بانگی شۆمان لە ساڵی 1950 تا مەعاهدەی ماستریخت لە ساڵی 1992 و دەرچوونی یەکگرتووی لە شێوەی ناسراو.

وتی بینینی عێراقی پێکدەهاتەوە لە کارکردن بۆ تێگەیشتن بە یەکگرتنێکی ئابووری نێوان عێراق و تورکیا و ئێران و سووریە هەروەها وڵاتانی خەلیج، بەسەر بنچینەی بەکارهێنانی داهاتی ئابووری و سەرچاوەکانی سروشتی جیاواز لە ناوچەکە، وەکوو نەوت و گاز و سەرچاوەکانی ئاو و زەراعتی.

پشتیوانی کرد کە ئامانج دروستکردنی ئابووری ناوچەیی یەکگرتووە، بە هۆی بەهەمیتر کردنی هاوکاری لەگەڵ وڵاتانی خەلیج لە باشوور و لەگەڵ تورکیا و ئێران و سووریە لە باکوور، و دامەزراندنی بنەماکانی کارگەیی بۆ بەکارهێنانی هەر توانایەک لە هەر وڵاتێک.

لەبارەی پەیوەندەکان لەگەڵ ئەوروپا، وەزیر وتی پەیوەندی نێوان عێراق و یەکگرتوی ئەوروپا بۆ چەندین ساڵ بەردەوام بووە و لە ئاستی دوجەهەریش وڵاتانی ئەورووپی هاوبەشی هەیە، و پەیمانەی هاوبەشکاری و هاوپەیوەندی وەکو پایه‌یه‌ک بۆ گەشەپێدانی کارە هاوبەشی.

هەروەها وتی بەغدا سپاسی خۆی پێشکەش کرد بۆ رووکاری یەکگرتوی ئەوروپا و هاوپەیمانی ناتو و وڵاتانی ئەورووپی لە پشتگیری عێراق بەکاتی شەڕەکە لە دژی ڕێکخراوە ترۆریستی، و لەبیرکرد لە بەشداربوونی هێزەکان لە فەڕەنسا، بەریتانیا، هۆڵەند، ئەڵمان و وڵاتانی ئەورووپیی دیگەران لە پەروەردەکانی شەڕی دژی ترۆر.

کۆتایی هێنا بە پێشانگای داوا بۆ بەردەوامبوونی هاوکاری لەگەڵ یەکگرتوی ئەوروپا لە چەند بوارێک، و وتی عێراق ڕێز و پێشنیاری خۆی دەربارەی رۆڵی کۆمپانیای ئەورووپی لە دروستکردنی ئابووری نەتەوەیی و پەرەپێدانی دەرفەتەکانی هاوکاری و سەرمایەگذاری پێشکەش دەکات.