خوانش ایرانی درباره ۳۰ سپتامبر: عراق ممکن است در خطر باشد
عراق ممکن است در خطر باشد
روزنامه «تهران‌تایمز» خوانشی ایرانی را مطرح کرده که نگرانی‌هایی را درباره خطرات احتمالی ناشی از خروج نیروهای آمریکایی از عراق، که قرار است تا پایان سپتامبر جاری انجام شود، بازتاب می‌دهد و یادآور می‌شود که نه اسرائیل و نه ایالات متحده خواهان ثبات در عراق و خلیج فارس نیستند، و هر رویداد برنامه‌ریزی‌شده‌ای که با هوشمندی اجرا شود — مانند تخریب اخیر خط لوله نفت سعودی — می‌تواند درگیری بی‌موردی بین عراق و یک کشور همسایه را شعله‌ور کند.
این روزنامه در گزارش خود از جدل شدیدی در بغداد سخن گفت درباره اینکه آیا خروج اعلام‌شده آمریکایی «یک فصل را خواهد بست یا آغاز فصل دیگری خواهد بود»، و افزود که «واقعیت جدید هم ساده است و هم بی‌رحم»، و آنچه پس از این خروج پدیدار خواهد شد «خلأ نظری‌ای نیست که در کافی‌شاپ‌ها درباره‌اش بحث شود».
در گزارشی پرسیده شده است: «سؤال بی‌ابهامی که باید مطرح شود این است: واقعاً چه کسی این خلأ را پر خواهد کرد؟ دولت عراق و نهادهایش؟ یا قدرت‌های خارجی که بر نیابت‌های محلی تکیه می‌کنند و سال‌هاست دقیقاً منتظر چنین فرصتی‌اند تا جغرافیای عراق و آینده‌اش را مطابق منافع خود از نو بچینند؟».
گزارش می‌گوید درس امنیتی‌ای که تجربه عراق از سال ۲۰۰۳ تاکنون آموخته — از خشونت‌های فرقه‌ای و القاعده، و در دوره داعش، تا پیامدهای نسل‌کشی در غزه و جنگ غیرقانونی علیه جمهوری اسلامی ایران — روشن است: خلأ امنیتی بیش از لحظات اولیه خالی نمی‌ماند.
ادامه داد که «وقتی نیرویی از جایی عقب‌نشینی می‌کند، دیگر قدرت‌ها برای اشغال آن مکان منتظر اجازه نمی‌مانند، و معمولاً سریع‌ترین حرکت‌کنندگان گروه‌هایی‌اند که از پیش آماده و تحت پرچم‌های طائفی یا جناحی عمل می‌کنند، یا مزدوران حرفه‌ای که به‌طور پنهان و علنی فعال‌اند».
نویسنده می‌پندارد که «سناریوی محتمل تصادفی نیست»، و توضیح می‌دهد که ممکن است «شامل تلاش‌هایی برای جعل حوادث امنیتی پراکنده، نشت‌های موقتی و دقیق، هشدارهایی درباره فروپاشی اقتصادی و بحران‌های مرزی عمدی باشد که به‌عنوان پیامدهای طبیعی ضعف دولت و اختلال سیاسی جلوه داده می‌شوند، اما در واقع محصول فرایندی حساب‌شده‌اند که توسط کسانی انجام می‌شوند که سود مستقیم در وابسته نگه داشتن دائم عراق به حفاظت خارجی دارند».
گزارش از توجه به الگویی تکراری در منطقه سخن گفت: وجود پایگاه‌های مخفی و «گرگ‌های تنها»، و سلول‌های محلی مأمورشده که به‌صورت کامل سری عمل می‌کنند تا عملیاتی اجرا کنند که توازن داخلی را دچار سردرگمی کند یا تنش‌هایی میان همسایگانی پدید آورد که در اصل اختلاف واقعی‌ای با هم نداشته‌اند.
اشاره کرد که بعداً پرسش «چه کسی این کار را انجام داده؟» مطرح می‌شود، در حالی که منتفع واقعی برای هر کسی که فراتر از بیانیه‌های رسمی صحنه را می‌خواند، روشن است، و پرسید: «چه کسی از آتش‌افروزی مرزهای عراق با همسایگان، تضعیف روابطش با محیط اسلامی‌اش و خسته کردن آن در درگیری‌های داخلی که تا آستانه تبدیل شدن به طائفه‌گرایی پیش می‌رود، سود می‌برد؟».
گزارش خاطرنشان کرد که تاریخ دشمنان عراق پس از سال ۲۰۰۳ شناخته‌شده و مستند است، و سرزمین‌های کشورهای از نظر امنیتی ضعیف به‌عنوان سکوی پرتاب برای عملیات‌هایی که به آنها نسبت داده نمی‌شود، مورد استفاده قرار گرفته‌اند، و جغرافیای عراق در این نقطه آسایش‌بخش نیست: از مرز غربی با سوریه که وضعیت هنوز شکننده و قابل اشتعال است، تا نوار مرزی با اردن و عربستان سعودی، و در ادامه در شرق تا کنار مرز با ایران.
توضیح داد که «هر حادثه ساختگی با هوشمندی می‌تواند درگیری‌ای بی‌معنی بین عراق و یک کشور همسایه را شعله‌ور کند، درگیری‌ای که به هیچ‌کدام از طرفین خدمت نمی‌کند اما به سود یک طرف سوم است که هرگز نامش در هیچ بیانیه‌ای ظاهر نمی‌شود»، و افزود که «حادثه ساختگی ممکن است، به‌عنوان مثال روشن، انفجار خط لوله نفت سعودی باشد».
گزارش افزود که تل‌آویو و واشنگتن خواهان ثبات در خلیج و عراق نیستند، و توضیح داد که «عراق در حال بازیافت نقش ژئوپلیتیک خود به‌عنوان پلی برای ثبات منطقه‌ای است به‌جای اینکه میدان دائمی نزاع بماند، و ایران برای تقویت نفوذ منطقه‌ای‌اش نیاز به رویارویی مستقیم ندارد، و کشورهای خلیج در حال بازنگری محاسبات خود دور از وفاداری کامل به واشنگتن‌اند».
بر اساس گزارش، از دید کسانی که طرح‌ریزی می‌کنند تا منطقه را دچار آشفتگی و بی‌ثباتی کنند، چنین سناریویی برای آنها قابل قبول نیست، اما اگر منطقه به‌سوی جنگ منطقه‌ای تمام‌عیار یا حتی به زنجیره‌ای از بحران‌ها یا نزاع‌های داخلی که از مرزها فراتر می‌روند و همه را در حالت تنش ممتد نگه می‌دارند، فرو رود، قضیه کاملاً متفاوت خواهد بود.
همچنین توضیح داده شد که در صورت وقوع این وضعیت، مرزها محو خواهند شد، تراز قدرت از نو ترسیم خواهد شد، و کشورهایی مانند عراق، به دلیل ضعف ساختاری، از موجوداتی که قادر به اتخاذ تصمیمات مستقل‌اند، به میدان‌هایی تبدیل خواهند شد که محاسبات لابی‌های صهیونیستی در آنها محقق می‌شود.
«تهران‌تایمز» نوشت که برای شعله‌ور کردن چنین سناریویی، طرف موردنظر بیش از یک سکوی پرتاب مخفی در خاک یک کشور دیگر نیاز خواهد داشت، و به حادثه‌ای که بتواند به‌عنوان بهانه عمل کند، و به زمینه‌ای منطقه‌ای که از پیش متشنج باشد که در آن هر طرف آماده است باور کند همسایه‌اش به او حمله کرده است.
گزارش را با این جمع‌بندی به پایان برد که «با توجه به موقعیت جغرافیایی عراق و جبهه‌های باز متعددش، این کشور همواره در معرض خطر تبدیل شدن به چنین سکوی پرتابی است، چه رهبرانش به این واقعیت اعتراف کنند و چه نکنند».
