بروکسل و پکن بر سقف واردات خودروهای هیبریدی توافق کردند؛ 350 هزار دستگاه سالانه به مدت چهار سال

مقامات اروپایی و چینی به تفاهمی دست یافتند که سقف سالانه‌ای بر واردات خودروهای هیبریدی قابل شارژ از چین اعمال می‌کند؛ اقدامی که هدف آن مهار جریان‌ها به بازار اروپاست و از تشدید مناقشه تجاری بین دو طرف جلوگیری کند.

یک مقام در کمیسیون اروپا اعلام کرد که این توافق به مدت چهار سال است و حد ابتدایی آن 350 هزار خودرو در سال تعیین شده است، با افزایش سالانه‌ای معادل 6 درصد؛ انتظار می‌رود اقدامات اولیه اروپایی از اوایل دسامبر آغاز شود.

این تصمیم در پی رشد بی‌سابقه صادرات خودروهای هیبریدی چینی به کشورهای عضو اتحادیه اروپا اتخاذ شده است، چرا که این خودروها از شمول تعرفه‌های اضافی وضع‌شده بر خودروهای تماماً برقی در اکتبر 2024 معاف مانده بودند.

داده‌های گمرک چین نشان می‌دهد ارزش صادرات خودروهای هیبریدی به 27 کشور عضو اتحادیه اروپا در نیمه اول سال 2026 به 7.5 میلیارد دلار رسیده است، در حالی که این رقم در بازه مشابه سال قبل حدود 2.5 میلیارد دلار بود و جهشی چشمگیر نسبت به صادرات 2021 به مبلغ 845 میلیون دلار به شمار می‌آید.

گزارش‌ها حاکی است ضعف زیرساخت شارژ در برخی مناطق اروپا جذابیت خودروهای هیبریدی را افزایش داده است، زیرا این خودروها با ترکیب موتور برقی و موتور احتراق داخلی برد بیشتر و سهولت استفاده در ساختارهای زیرساختی محدود را فراهم می‌کنند.

تحلیلگران معتقدند بازتاب وضع تعرفه‌ها بر خودروهای برقی به سمت خودروهای هیبریدی باعث شد این دسته تبدیل به کانال اصلی برای حفظ رشد صادرات و گسترش سهم بازار شرکت‌های چینی شود.

به‌گزارش مؤسسه جیفریز، شرکت‌های سایک موتور، بی‌وای‌دی و چری بیش از 90 درصد فروش خودروهای هیبریدی چین در اتحادیه اروپا را در اختیار دارند و این دسته بیش از نیمی از فروش آنها در این بلوک را تشکیل می‌دهد؛ امری که این شرکت‌ها را در صورت تنگ‌تر شدن سهمیه‌ها در معرض بیشترین تأثیر قرار می‌دهد.

از سوی چینی، وزارت تجارت اعلام کرد که این تفاهم پس از مشورت‌های فشرده با اتحادیه اروپا به‌دست آمده و موضوعات مربوط به خودروهای هیبریدی و برقی و دیگر مسائل اقتصادی را در برگرفته است؛ وزارت تأکید کرد که توافق تضمین می‌کند سهمی که به چین اختصاص می‌یابد از سهمی که به هر منبع دیگری داده می‌شود کمتر نخواهد بود و اقدامات علیه محصولات یا شرکت‌های چینی تبعیض قائل نخواهد شد.

مفوض تجارت اتحادیه اروپا، ماروش شیفچویچ، گفت که این توافق می‌تواند واردات خودروهای هیبریدی از چین را بیش از نصف نسبت به مسیری که بدون محدودیت طی می‌شد کاهش دهد و بدین ترتیب توان مهار سرعت رشد را نشان دهد.

جزئیات اجرای سهمیه‌ها، از جمله مکانیزم‌های تخصیص، استثناها و حدهای قیمتی، در قالب مذاکرات فنی باقی مانده‌اند و هنوز قطعی نشده‌اند.

سرمایه‌گذاران این توافق را کاهش ابهام در مورد اعمال تعرفه‌های اضافی ارزیابی کردند، اما در عین حال محدودیت‌های کمی جدیدی را تحمیل شده دیدند؛ سهام بی‌وای‌دی 1.8 درصد کاهش یافت، در حالی که سهام چری و سایک به‌ترتیب حدود 0.25 و 0.4 درصد رشد کردند.

تحلیلگران جیفریز این تحول را انتقال از ریسک تعرفه‌های گمرکی به ریسک سهمیه‌های صادراتی توصیف کردند و گفتند شرکت‌ها ممکن است ناچار شوند قیمت مدل‌ها را افزایش دهند یا بر مدل‌های با حاشیه سود بالاتر تمرکز کنند تا محدودیت‌های کمّی را جبران کنند؛ اتفاقی که می‌تواند رقابت با برندهای لوکس آلمانی را تشدید کند.

تحلیلگران سی‌تی اعتقاد دارند این توافق برخی ریسک‌های تجاری را کاهش می‌دهد، اما اثر نهایی به نحوه اجرای آن در ارتباط با حجم واردات، قیمت‌ها و استثناها بستگی دارد؛ در عین حال کارشناسان پیش‌بینی کردند سرمایه‌گذاری‌های چینی برای ساخت کارخانه در اروپا تسریع خواهد شد تا وابستگی به صادرات مستقیم کاهش یابد.

بیل روسو، بنیان‌گذار شرکت مشاوره اوتوموبیلیتی در شانگهای، گفت محدودیت واردات جذابیت تولید نزدیک به مصرف‌کننده اروپایی را افزایش می‌دهد، اما هشدار داد انتقال به تولید محلی نیازمند سرمایه‌گذاری‌های هنگفتی است که ممکن است شرکت‌های کوچک چینی را وادار به بازنگری در برنامه‌های توسعه‌شان کند.

این توافق همزمان با آغاز نمایشگاه خودروی پاریس است که در آن شرکت‌های اروپایی و چینی برای رونمایی از حدود 60 مدل جدید آماده می‌شوند؛ نزدیک به 20 برند چینی—بیشتر از نسخه 2024—از جمله بی‌وای‌دی و چری و برندهای جدیدی مانند آیتو حضور دارند و چانگان نیز خود را برای ارائه دو برند نِیو و آواتِر آماده می‌کند.

در سوی اروپایی، شرکت‌ها تلاش‌های خود را برای بازپس‌گیری سهم بازار شدت می‌دهند؛ گروه استلانتیس شش مدل جدید و نه خودروی مفهومی را به نمایش گذاشته و مدیرعامل آن گفته گروه روی بازآفرینی برندهای تاریخی و توسعه نسخه‌های برقی کم‌هزینه الهام‌گرفته از مدل‌های قدیمی کار می‌کند.

رئیس گروه فولکس‌واگن تأکید کرد رقابت باید در شرایط برابر در بازار اروپا جریان داشته باشد و شرکت‌هایی که در آن فعالیت می‌کنند در خلق اشتغال و ارزش محلی نقش‌آفرینی می‌کنند.

شرکت‌های چینی درپی گسترش حضور صنعتی خود در اروپا هستند تا خود را برای محدودیت‌های تجاری احتمالی و الزامات محتوای داخلی که ممکن است برای دسترسی به بازار شرط شود آماده کنند؛ به‌عنوان مثال، شرکت‌هایی مانند جیلی اوتو در ژوئیه اعلام کردند برنامه تولید خودروهای برقی را در کارخانه‌ای متعلق به فورد در اسپانیا دارند و متعهد به توسعه مشارکت‌های محلی شدند.

شایان‌ذکر است فروش خودرو در چین در نیمه اول 2026 حدود 20 درصد کاهش یافته است، امری که شرکت‌ها را واداشت تا بر بازار اروپا تمرکز کنند که به مقصد خارجی اصلی آن‌ها تبدیل شده است، در حالی که گسترش در بازار آمریکا دشوارتر بوده است.

این توافق فصل جدیدی در رقابت میان چین و اروپا رقم می‌زند؛ شرکت‌ها از تکیه بر افزایش صادرات به ترکیبی از سهمیه‌های صادراتی، تولید محلی و توسعه مدل‌های با ارزش بالاتر منتقل می‌شوند. نحوه اجرای مکانیزم‌ها و توانایی شرکت‌ها در ایجاد تولید محلی تعیین خواهد کرد که سهمیه‌های جدید چه تأثیری بر قیمت‌ها، فروش و سرمایه‌گذاری‌های آتی خواهند داشت.