Suudi turizmi saldırılarla sınanıyor; Vizyon 2030 dayanıklılık ve hızlı toparlanmaya güveniyor

Suudi Arabistan'da turizm sektörü, bu Ekim başından itibaren ülke içindeki havalimanları ve kilit tesisleri hedef alan saldırıların sürmesi ve bunun neden olduğu hava trafiğinde aksama ile büyük uluslararası etkinliklerin ertelenmesiyle zorlu bir sınavdan geçiyor. Buna rağmen sektörde son yıllarda kaydedilen rekorlar ve Vizyon 2030'ın oluşturduğu yapı, ülkeye etkileri sınırlama ve büyüme yoluna hızla dönme açısından sağlam bir sermaye sağlıyor.

Havalimanları hedefte

Kral Halid Uluslararası Havalimanı, bu ayın 10'unda meydana gelen bir saldırıda ölüler ve 300'ü aşkın yaralı ile sonuçlanan bir olay yaşadı; bu, son on yılı aşkın sürede ülkede gerçekleşen en şiddetli saldırılardan biri olarak değerlendirildi. Havalimanı yaklaşık bir hafta kapatıldıktan sonra 18 Ekim'de Sivil Havacılık Genel Kurumu'nun sıkı işletme düzenlemeleri ve ön izin gereksinimleriyle yeniden açıldı; Suudi Arabistan Havayolları (Saudia) ve flynas da buradan seferlerini yeniden başlattı.

Sivil Havacılık Genel Kurumu, Dammam'daki Kral Fahd Uluslararası Havalimanı'nı hedef alan saldırının Çarşamba akşamı iki kişinin ölümüne ve sekiz kişinin yaralanmasına yol açtığını, ancak havalimanındaki operasyonların yeniden başladığını ve hava trafiğinin normale döndüğünü duyurdu. Ayrıca Şeybe sahasındaki bir tesisi hedeflemeye çalıştığı değerlendirilen insansız hava aracının (İHA) vurulması sonucu düşen parçaların isabet etmesiyle iki kişinin hayatını kaybettiği; sahadaki çalışmaların etkilenmediği bildirildi.

Uçuşlar askıya alındı ve seyahat uyarıları

Tırmanış uluslararası hava trafiğine yansıdı: bazı yabancı ve bölgesel havayolları Suudi Arabistan'ın belli şehirlerine seferlerini askıya aldı. Katar Havayolları, Riyad ve Dammam uçuşlarının askıya alınmasını 24 Ekim'e kadar uzattı. Birçok ülke vatandaşlarına Suudi Arabistan'a seyahat konusunda uyarılar yayınlarken, ABD Dışişleri Bakanlığı da bazı diplomatik personel ile ailelerinin ülkeyi terk etmesini emretti.

Buna karşılık, Cidde'deki Kral Abdulaziz Uluslararası Havalimanı sefer kabul etmeye devam ederek yolcu akışının ve umre için gelenlerin akışının korunmasında merkezi bir rol oynadı.

Ertelenen etkinlikler, iptal edilmedi

Turizm stratejisinin temelini oluşturan etkinlik takviminde de etkiler görüldü: Riyad'da bu ay planlanan Geleceğin Yatırım Girişimi (FII10) konferansı 2027'ye ertelendi; 24 Ekim'de planlanan Avrupa-Körfez Zirvesi ertelendi; Riyad Sezonu, Altı Kral Tenis Turnuvası'nı gelecek yıl 27-30 Aralık dönemine taşıdığını açıkladı. Ayrıca Cidde'deki FIFA e-spor finalleri ve Kızıldeniz Uluslararası Film Festivali de ertelendi.

Ertelenmenin iptale tercih edilmesi, organizatörlerin bu etkinliklerin konumunu ve niteliğini korumaya; ortakların ve yatırımcıların etkinliklerin daha iyi koşullarda geri döneceğine dair güvenini sürdürmeye özen gösterdiğini yansıtıyor. Bu arada Riyad Sezonu 2026'nın başlangıç tarihi 21 Ekim olarak belirlenmişti.

Rekor rakamlar sektöre dayanıklılık sağlıyor

Turizm sektörü bu döneme güçlü bir konumdan giriyor: Turizm Bakanlığı'nın yıllık istatistik raporuna göre 2025'te yerel ve uluslararası turist sayısı yaklaşık 123 milyon kişiye ulaştı; bu, 2024'e kıyasla yaklaşık yüzde 6'lık bir artış anlamına geliyor. Toplam turizm harcamaları ise yaklaşık 304 milyar riyal ile rekor kırdı; bu tutar yüzde 7 büyüme gösterdi.

Uluslararası ziyaretçi sayısı 29.3 milyon iken yerel ziyaretçi sayısı 93.3 milyon olarak kaydedildi. Sektör gayri safi yurtiçi hasılaya yaklaşık yüzde 5 katkı sağlıyor ve 1 milyondan fazla istihdam yaratıyor. Suudi Arabistan ilk 100 milyon ziyaretçi hedefine planlanandan yıllar önce ulaşmış ve 2030'a kadar yıllık 150 milyon ziyaret hedefine yükseltmişti.

Vizyon 2030 ve toparlanma kapasitesi

El-Ula ve Diriyah'daki miras ve doğal destinasyonlardan Kızıldeniz sahiline ve dini turizme kadar Suudi turizminin sunduğu ürün çeşitliliği, sektöre şokları emme esnekliği kazandırıyor. Talebin büyük bir kısmı 93 milyonu aşan yerel turizme dayanıyor ve dini turizm Cidde üzerinden akışını koruyor.

Büyük etkinlikler için alternatif tarihler belirlenmesi, ulusal taşıyıcıların seferlerini hızla yeniden başlatması ve yetkili kurumların hedeflenen havalimanlarında operasyonların geri döndüğünü duyurması, mevcut aksaklığın geçici bir durum olduğu ve Vizyon 2030'un genel rotasını değiştirmediğine dair işaretler. Suudi turizmi, ortam sakinleştiğinde ivmesini hızlıca geri kazanma olasılığı yüksek görünüyor.

Ayrıca bakınız: Resmen: Geleceğin Yatırım Girişimi (FII10) konferansının Riyad'daki planlanan tarihi 2027'ye ertelendi

Ayrıca bakınız: Suudi Sivil Havacılık, Kral Fahd Havalimanı'na yönelik saldırıda ölü sayısının ikiye yükseldiğini açıkladı