ئینستیتووتی جیمس تاون: هەڵبژاردنەکان بۆ هەرێمی کوردستان بۆ پێشمەرگەی هێرشەکانی تەیارەیەکی بێنەر و تەقەووت

ئینستیتووتی جیمس تاون (ئەمریکایی) هەڵبژاردنێک دیاریکرد بۆ هەرێمی کوردستان بۆ هەوڵدان بۆ مانعکردنی بەردەوامبوون لە هێرشەکانی تەیارەیەکی بێنەر و تەقەووت، پاش ئەوەی هەرێم بەهۆی وەستاندنی هێزەکانی وڵاتە یەکگرتووەکان و دەربردنی سیستەمی «باتریۆت» لە هەولێر ڕووبەرووی تهدیدەکان بوو.

ئینستیتووتەکە نیشان دا کە هەرێم زیاتر لە 1,000 هێرش تێپەڕییەوە لە دوای 28ی شوبات/فێبریار لەلایەن ڕێکخراوەکانی ئێران و فڕێکاڵە عێڕاقیەکان کە پەیوەندیدارن بەو وڵاتەوە، کە لەوانەیە تەواویان لە کۆچەکانی گرووپە کوردییە ئێڕانییەکان، ناوەندی سەرەڕای سەرۆکایەتی هەرێم و ناوەندی زانیارییەکانی هەرێم تێبەڕاند. هەروەها، هێزەکانی ئێران پەیوەندیان بە هەندێک لەم هێرشانە داڕۆن و هەرچۆنێک هەولدانانەوەی تەوەری خۆیان نادیاران، لە ئەنجامی راپۆرتەکەدا سامانیان راگەیاند کە زەخیرەکان و سیستەمی ڕێنمایی بۆ بالۆنی چاودێری ئەمەریکی لە فڕۆکەخانەی هەولێر بۆن.

راپۆرتەکە باس لەو کرد کە ئەم هێرشانە لەکاتی وەستاندنی هێزە پەیوەندیدارەکانی هاوپەیوەندیدار کە بە سەرکردایەتی وڵاتە یەکگرتووەکان بووە، ڕویدا، و باس کرد کە سیستەمەکانی «باتریۆت» لە فڕۆکەخانەی هەولێر لە مانگی تەموز ڕاستەوخۆ لابراون، کە ئەم شتەمە هەرێم چەندان زۆرتر بەرەو تهدیدکردن هێنا.

ئینستیتووتەکە بیرکراوە کە وەستاندنی هێزە ئەمەریکییەکان لە هەولێر دەتوانێت ژمارەی هێرشەکانی ئێڕان کەم بکات، و بڵاوکردەوەی ئەو بردنەوەیە کە ئێران پێشتر وتیبوو هاوبەشی بوونی هێزە ئەمەریکییەکان لە عێراق هۆی هێرشەکانە. بەڵام راپۆرتەکەیش دەڵێت ئێران پێشتر هێرش لەسەر ئەمشێوە چەشنەکانی سەربازی نەئەمریکی هەڵبژاردووە، وەکو پەیوەندی بە بنچینەی زیرەکانى کارەبا، هەروەها لە 15ی کانونی یەکەم/یانەری 2024 سەرەتایەک بۆ کەسایەتی کاروباریەک هەڵکشانەوە.

راپۆرتەکە ئاگاداری کرد کە ئێران دەتوانێت بەردەوام هێرشکردن لەسەر کۆنسوڵگەتی گشتی ئەمەریکا لە هەولێر بەردەوام بێت، هەتا ئەگەر هێزە سەرکردەی ئەو وڵاتەکان هەڵبژێردراوەکان خۆیان وەستاندبێن.

هەروەها راپۆرتەکە هەستێکی توندبوونەوەی ئێڕانی باس کرد بەهۆی بەردەوامبوونی گرووپە چەکدارە کوردییە ئێڕانییەکان لە هەرێمی کوردستان، هەرچەند ئەنجوومەنی حکومەتی هەرێم نیوەتروالیتی خۆیان لە شەڕەکە دڵنیا دەکات. راپۆرتەکە باس دەکات کە نووسراوەکان هۆکارێک باسی پلانی سەرۆکێتی ئەوڵاتی ئەمریکا، دۆنالد ترەمپ، کردووە بۆ خێرایی پێشکەشکردنی سەلاح بۆ ئەو گروپانە، و ئەو بیرەوە هەتا بە هەندێ رێکخراوە هێرشگوزاری هەندێک وەربڕیەتیان لەسەرە.

ئینستیتووتەکە همچنین سەبارەت بە پەیماننامەی ئاسایش بین عێراق و ئێران کە لە مانگی ئازار/مارس 2023 واژوو بوو قسەی کرد، و بڵاوی لە داخوازیەکانی ئێران دەربارەی دوورکردنی ماوەکانی گرووپە کوردییە پێشکەوتووەکان لە سنوورەکان و دەرکردنی کۆتاییان لە عێراق. راپۆرتەکە روون کرد کە ئێران پەیامێک بۆ بەغدا ناردووە کە تێدا هەبوو یان پێویستە ئەو گروپانە سپاردراونەوە یان هەنارە بدرێن، و هێرشەکەی سەر ئەفسەری مەسرور بارزانی لە ئەوە بیتوانێت تاکتیکێک بۆ فشاردانی لای ئێران بێت.

راپۆرتەکە وتووە لە وتارێک لە مەسرور بارزانی کە داخڵکراوە: «چاودێرییان کرد کە سەربازانی کوردیی ئێڕانی هاتون بۆ هەرێم وەک مافەوەکە لەگەڵ خێزانەکانیان هەتا پێش دروستبوونی هەرێمی کوردستان لە ساڵی 1991، بۆیە پێویستە کێشەی کوردی لە ئێران بەشێوەی سەلام و لەڕێگای گفتوگۆ چارەسەر بکرێت».

ئینستیتووتەکە کۆتایی هاتووە بەو وتەی کە ئەگەر سەرداوەیەک تایبەتی وەسڵ بنەکەوە لەنێوان وڵاتە یەکگرتووەکان و ئێران، لە ئامادەبوونەوەدا جارێکی زۆر ئەم توانایە هەیە کە ئێران بەردەوام بە هێرشەکانی خۆی بدات لەسەر هەرێمی کوردستان. و زیاد کرد: «هەرچەند ئەگەر پەیوەندنامەی ئەمەریکا-ئێران هەبێت، هەر هەمان کات دەتوانێت ئێران یان فڕێکاڵە عێڕاقیەکانی پشتگیری کراو لەلایەن ئەوانە، بەردەوام هێرش بکەن بەرەوی هەرێم کوردستان، وەک هێرش بەسەر بنەماڵەی کارەبایی یان گرووپە چەکدارە کوردییە ئێڕانییەکان یان دواوەکانی حکومەتی هەرێم».

راپۆرتەکە کۆتایی پێشکەش کرد بەووتە: «بێ سیستەمی پاراستنی خۆی، هەرێمی کوردستان دەمەوێت هەڵبەرزی بۆ ئەو جۆرە هێرشانە بێت»، و باس کرد کە سەرەکیی هەڵبژاردنەکان بۆ هەرێم ئەمانەن: فشاردان بۆ وەرگرتنی سیستەمی پێشەنگی یاخود چێشتە کردن بۆ دامەزراندنی چەکێکی نێوانی بۆ دەرخستنەوەی ڕازیبوونی ئێران بۆ بوونی گرووپە چەکداری کوردیی ئێڕانی لە سەر زەویەکەی هەرێم، هەرچۆنێک ئەم شێوەیە لە ئێستادا وەکوو شتێکی زۆر ناممکن بەردەخات، کە ئەمە شانسەکە زیاد دەکات بۆ بەردەوامبوونی هێرشەکانی تەیارەیەکی بێنەر.