Ταρίκ Ισμαήλ προειδοποιεί για την ευθραυστότητα της ιρακινής οικονομίας λόγω εξάρτησης από το πετρέλαιο

Ο αιγύπτιος τραπεζικός ειδικός και εξειδικευμένος στη διαχείριση πιστωτικού κινδύνου, Ταρίκ Ισμαήλ, προειδοποίησε την Παρασκευή για τη διεύρυνση των οικονομικών συνεπειών των διεθνών συγκρούσεων, επισημαίνοντας ότι η μεγάλη εξάρτηση του Ιράκ από το πετρέλαιο καθιστά την οικονομία του ευάλωτη στις διακυμάνσεις των παγκόσμιων αγορών και δυσχεραίνει την αντιμετώπιση του δημοσιονομικού ελλείμματος.

Ο Ισμαήλ δήλωσε ότι η συνεχιζόμενη ένταση και οι γεωπολιτικές συγκρούσεις δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι η γενική κατεύθυνση της παγκόσμιας οικονομίας θα είναι προς μεγαλύτερη απαισιοδοξία, αλλά πρόσθεσε ότι η πραγματική πρόκληση έγκειται στην ικανότητα των κρατών να διαχειρίζονται τις κρίσεις και να μετριάζουν τις επιπτώσεις τους, ειδικά σε οικονομίες που συνδέονται στενά με εξωτερικές διακυμάνσεις.

Εξήγησε ότι οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού και το κλίμα αβεβαιότητας αποτελούν δύο από τις κύριες προκλήσεις σήμερα· οι συγκρούσεις διαταράσσουν το εμπόριο και αυξάνουν το κόστος μεταφοράς και παραγωγής, ενώ οι απρόβλεπτες διακυμάνσεις καθιστούν τις επενδυτικές αποφάσεις και τον οικονομικό σχεδιασμό πιο πολύπλοκους.

Είπε ότι οι αγορές πετρελαίου προσφέρουν ένα πρακτικό παράδειγμα αυτών των κινδύνων, επισημαίνοντας ότι οι εντάσεις μπορεί να ωθήσουν ορισμένα κράτη ή εταιρείες να συνάψουν συμφωνίες σε υψηλές τιμές ως προφύλαξη, αλλά ενδέχεται να αναλάβουν βαριά οικονομικά βάρη εάν οι τιμές υποχωρήσουν μετά από αποκλιμάκωση της κατάστασης.

Για την ιρακινή οικονομία, ο Ισμαήλ τόνισε ότι η εκτεταμένη εξάρτηση από τα πετρελαϊκά έσοδα για τη χρηματοδότηση του κρατικού προϋπολογισμού αυξάνει την έκθεση της χώρας σε εξωτερικά σοκ, είτε μέσω των διακυμάνσεων των τιμών είτε λόγω διαταραχών στην προμήθεια και στις ροές του εμπορίου, και αυτό απαιτεί επανεξέταση της δομής της οικονομίας και των πηγών εσόδων.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ιρακινού υπουργείου Οικονομικών δείχνουν ότι το χάσμα μεταξύ εσόδων και δαπανών διευρύνθηκε σε περίπου 30.432 τρισεκατομμύρια δηνάρια κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026, αφού τα έσοδα ανήλθαν σε 45.355 τρισεκατομμύρια δηνάρια έναντι δαπανών περίπου 75.787 τρισεκατομμυρίων δηναρίων, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου με ημερομηνία 21 Οκτωβρίου.

Τα δεδομένα έδειξαν ότι τα πετρελαϊκά έσοδα αποτέλεσαν περίπου το 77% των συνολικών πόρων του κράτους κατά την εν λόγω περίοδο, ενώ προηγούμενα επίσημα στοιχεία εμφάνισαν μείωση των πετρελαϊκών εσόδων κατά περίπου 53% στους πρώτους επτά μήνες του τρέχοντος έτους σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2025, παράλληλα με διαταραχές στην εξαγωγή πετρελαίου μέσω του Στενού του Χορμούζ εξαιτίας του πολέμου στην περιοχή.

Ο Ισμαήλ τόνισε την ανάγκη εκπόνησης ενός μακροπρόθεσμου οικονομικού σχεδίου για τη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων και τη μείωση της εξάρτησης από τα πετρελαϊκά έσοδα, παράλληλα με τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την παροχή εγγυήσεων και διευκολύνσεων για την προσέλκυση εγχώριων και ξένων επενδυτών.

Υποστήριξε ότι η ενίσχυση του ρόλου του ιδιωτικού τομέα μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και στη μείωση των πιέσεων στον κυβερνητικό προϋπολογισμό, επιμένοντας στη σημασία της στήριξης μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της ανάπτυξης της επαγγελματικής και τεχνικής εκπαίδευσης ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της μελλοντικής αγοράς εργασίας.

Επίσης κάλεσε σε επενδύσεις σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, βάσεις δεδομένων και ψηφιακή υποδομή, στη ενίσχυση της αραβικής οικονομικής ολοκλήρωσης και στην κατεύθυνση περισσότερων επενδύσεων εντός της περιοχής για την οικοδόμηση οικονομιών πιο ικανών να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες διαταραχές.

Από επίσημη πλευράς, ο υπουργός Οικονομικών του Ιράκ, Φαλίχ Σάρι, ανακοίνωσε στις 14 Οκτωβρίου ότι «Το όραμα του Ιράκ 2050» στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο, στην ενδυνάμωση του ιδιωτικού τομέα και στην προώθηση βιώσιμης ανάπτυξης στο πλαίσιο κυβερνητικών προσπαθειών για τη διαφοροποίηση της οικονομικής δραστηριότητας.

Ο Ισμαήλ κατέληξε ότι η οικοδόμηση μιας πιο ανθεκτικής ιρακινής οικονομίας απαιτεί σταδιακή μετάβαση από ένα μοντέλο που βασίζεται κυρίως στη δημόσια δαπάνη και τα πετρελαϊκά έσοδα σε μια πιο διαφοροποιημένη, παραγωγική οικονομία ικανή να δημιουργήσει ευρύτερες ευκαιρίες για τους νέους και να περιορίσει τον αντίκτυπο των συγκρούσεων και των εξωτερικών διακυμάνσεων.