Tariq Ismail waarschuwt: olieafhankelijkheid maakt Iraakse economie kwetsbaar

De Egyptische bankexpert en specialist in het beheer van kredietrisico’s, Tariq Ismail, waarschuwde vrijdag voor de steeds grotere economische gevolgen van internationale conflicten. Hij wees erop dat Iraks grote afhankelijkheid van olie zijn economie vatbaar maakt voor schommelingen op de wereldmarkten en het moeilijker maakt het begrotingstekort aan te pakken.

Ismail zei dat het voortduren van conflicten en geopolitieke spanningen niet noodzakelijkerwijs betekent dat de algemene tendens van de wereldeconomie naar meer pessimisme zal gaan, maar hij voegde eraan toe dat de echte uitdaging ligt in het vermogen van landen om crises te beheersen en de gevolgen te beperken, vooral in economieën die sterk verbonden zijn met externe schommelingen.

Hij lichtte toe dat verstoring van toeleveringsketens en onzekerheid twee van de belangrijkste uitdagingen van vandaag vormen; conflicten verstoren de handel en verhogen de kosten van transport en productie, terwijl onvoorziene schommelingen investeringsbeslissingen en economisch beleid ingewikkelder maken.

Hij wees erop dat oliemarkten een concreet voorbeeld van deze risico’s vormen, en merkte op dat spanningen sommige landen of bedrijven ertoe kunnen brengen contracten tegen hoge prijzen te sluiten als voorzorg, maar dat zij zware financiële verplichtingen kunnen dragen als de prijzen dalen zodra de rust terugkeert.

Over de Iraakse economie zei Ismail dat de brede afhankelijkheid van olie-inkomsten voor de financiering van de algemene begroting de blootstelling van het land aan externe schokken vergroot, zowel door prijsfluctuaties als door verstoringen in de levering en handelsstromen, wat een heroverweging van de structuur van de economie en de inkomstenbronnen vereist.

De meest recente gegevens van het Iraakse ministerie van Financiën tonen dat de kloof tussen inkomsten en uitgaven is opgelopen tot ongeveer 30.432 biljoen dinar tijdens de eerste acht maanden van 2026, nadat de inkomsten 45.355 biljoen dinar bedroegen tegenover uitgaven van circa 75.787 biljoen dinar, volgens door het ministerie gedateerde gegevens van 21 oktober.

De gegevens gaven aan dat de olie-inkomsten ongeveer 77% van de totale staatsinkomsten in die periode uitmaakten. Eerdere officiële cijfers toonden dat de olie-inkomsten in de eerste zeven maanden van dit jaar met ongeveer 53% waren gedaald vergeleken met dezelfde periode in 2025, gelijktijdig met verstoringen in het olie-exportverkeer via de Straat van Hormuz als gevolg van de oorlog in de regio.

Ismail benadrukte de noodzaak van een langetermijn economisch plan om de inkomstenbronnen te diversifiëren en de afhankelijkheid van olie-inkomsten te verminderen, parallel aan het verbeteren van het ondernemersklimaat en het bieden van garanties en faciliteiten om binnenlandse en buitenlandse investeerders aan te trekken.

Hij stelde dat het uitbreiden van de rol van de privésector kan helpen nieuwe banen te creëren en de druk op overheidsbestedingen te verlichten, en benadrukte het belang van steun voor kleine en middelgrote ondernemingen en de ontwikkeling van vak- en technische opleidingen die aansluiten bij de toekomstige arbeidsmarktbehoeften.

Hij riep ook op tot investeringen in kunstmatige intelligentie, databases en digitale infrastructuur, het versterken van Arabische economische integratie en het richten van meer investeringen binnen de regio om economieën op te bouwen die beter bestand zijn tegen wereldwijde verstoringen.

Officieel kondigde de Iraakse minister van Financiën, Faleh Sari, op 14 oktober aan dat 'Visie Irak 2050' erop gericht is de afhankelijkheid van olie te verminderen, de privésector te versterken en duurzame groei te bevorderen als onderdeel van overheidsinspanningen om de economische activiteit te diversifiëren.

Ismail concludeerde dat het opbouwen van een veerkrachtigere Iraakse economie een geleidelijke overgang vereist van een model dat grotendeels afhankelijk is van overheidsuitgaven en olie-inkomsten naar een meer gediversifieerde en productieve economie die bredere kansen voor jongeren kan scheppen en het effect van conflicten en externe schommelingen kan beperken.