دۆنگدەرانی ئەمریکا ئەمڕۆ دەچن بۆ دەنگدانەکانی نیما-ماوەیی لە ماوەی یاریێکی توندی بۆ کۆنگرێس

ئەمڕۆ, سێشەممە، دۆنگدەرانی ئەمریکا دەچن بۆ صندوقەکانی دەنگدان بۆ بەشداری لە هەڵبژاردنە نیما-ماوەیییەکانی کۆنگرێس — هەڵبژاردنێک کە وەک تاقیکردنەوەی شەڕەی خەڵکی بۆ دەورەی دووەمی سەرۆکی وڵات، دۆنالد ترەمپ، دەبینرێت؛ هەروەها ئامادەبوونەکانی هەڵبژاردن نیشان دەدات کە بۆ دیموکراتەکان دەستپێکی هەیە بۆ وەرگرتنی چاودێری لە یەک یان هەردووی خانەکانی کۆنگرێس.

حیزبانەکان پەیڤ لەسەر هەموو 435 کەرسی مەجلسی نوابەت دەدەن، هەروەها لەسەر 35 کەرسی لە 100 کەرسەکانی مەجلسی سەنووسە وەک هەموو کارگێڕی حکومەری لە 36 وڵات. پیتەکانی بڵاوکراو دەڵێن دیموکراتەکان پێویستە سێ کەرسی زیاد بکەن لە مەجلسی نوابەت و چار کەرسی ناخۆشەویست لە مەجلسی سەنووس بۆ ئەوەی سەرکەوتنی بەدەست بهێنن لە هەردوو خانە.

ئەگەر دیموکراتەکان مەجلسی نوابەت وەرگرن، ئیتر ئاسایشی زۆریان بەدەست دەهێنن لە بارەی بڕیجەی تەختەی موڵکی نەتەوەیی و چاودێری شێوازەی یاسایی؛ لە ڕێگەیەوە، ئەگەر جۆمەهۆری خوازیان کۆلێک بەرگرتن لە یەک یان هەردووی خانەکان بەدەست نەهێنن، ئەوە کاریگەر دەبێت سەخت بڕوای لەسەر توانای حکومەتی ترەمپ بۆ جێبەجێکردنی پەرۆژەکانی یاسایی لە دوو ساڵی ماندوو.

ئه‌م هه‌ڵبژاردنانه‌ له‌ پێنجه‌وه‌ یه‌ک هه‌ستیارى ئابۆری ده‌بن بۆ دۆنگدەرانه‌؛ هەرچۆنێك ترەمپ لەوە پێشمەرج بوو کە لە گەڕانەوەیەک بۆ داواکردنی نرخی ژمارەکان دەستپێبکات، بەڵام فزونی نرخەکان، گەڕانەوەی گەمرۆک و بەرزبوونی خەرجی مەزنەکانی سۆختەوە بەهۆی شەڕەکەی ناو ڕۆژهەڵات ناوەڕاست بەرزبوون و بارەی ژیانی دۆنگدەرەکان زۆر کردووە.

جۆمەهۆرییەکان وەڵامی پێشنیارکراوان دەدەن و دەڵێن سیاسەتەکانی حکومەتی ترەمپ، وەک کەمکردنەوەی باج و ئاستەنگی زیاتر لە بەرنامەکانی گەشت و گەواستن، سەرچاوەی سوود بۆ ئەمریکایان دەبێت؛ هەروەها ئەوان نامەزدەکانی دیموکراتان وەکو سەرکەوتنەکانی لایەنی ڕاستەوخۆ بەرژاوە هەڵسەنگاندن و بەهەمان کات هەژمار دەکەن سەبارەت بە بەشداربوونی زیادترى دەنگدەرانی حزبی خۆیان لە ڕۆژی دەنگدان و ئەو جیاوازییەی نەتەوەیی نێوان ئەنجام و سەرپێچی ڕایگەیاندن.

لە دوای پێشینینترین ڕووداوە هەڵبژاردنییەکانی بەرەو دەنگدان، ترەمپ ناتوانیوتەوە بۆ نووسینی قسەکەی سەبارەت بە ئابۆر بۆ ئەوەی دۆنگدەرەکان هیوایان بوو، بەڵام زۆربەی قسەکەی لەسەر پرۆژەی نوێکردنەوەی "بەربەڕەکی پەیوەندیدار" (برکەی ئەنەکس) لە واشینگتن بوو؛ ئەو وتی ئەم هەڵبژاردنانە "گرنگترین هەڵبژاردنی نیما-ماوەیی لە ژیانی ئێمە"یە. سەرۆکی دیموکراتەکان لە مەجلسی سەنووس، چاك شومەر، وتی قسەی سەرۆک

لە ئاستی مەجلسی سەنووس، هەردو حیزب لە وڵاتەکانی خۆڕاوەی پارتی کانزاس، تېکساس، آیۆوا، ئوهایۆ و ئه‌لاسکا پێشکەوتن؛ ئێستا جۆمەهۆرییەکان پلەی 53 کەرسییان هەیە بێ 47 بۆ دیموکراتەکان. دیموکراتەکان هیوا دارن بتوانن ژیانێک بگۆڕن بە وەرگرتنی کەرسیەکان لە وڵاتەکان وەکو تێکساس و کانزاس، بەڵام هەمان کات پێویستیان بە پاراستنەوەی کەرسیەکانی خۆیان لە وڵاتە دیکەیدا هەیە.

لە میشیگان، ئەندامە دیموکراتی مەجلسی نوابەت، هایلي ستيفنز، یەکشەممەی ڕابردوو پشتیوانی خۆی بە نامزدێکی جۆمەهۆری، مايك روجرز، بۆ دژە عبدول السيد ڕاگەیاند — ئەو کەسی کە لە هەڵبژاردنە پشووەکانی حیزبی دیموکرات ڕێکخوارد و لە سر ستيفنز سەرکەوتوو بوو؛ ترەمپ ئێمە مەرۆڤەکە بەخۆشی وەرگرت.

لە خوێندنی پرۆژەکان، دامەزراندنی Decision Desk HQ ئەندازەیەک هەڵبژارد کە دیموکراتەکان دەبرن بە زۆرییەک 52 کەرسی بۆ مەجلسی سەنووس بەلای 48 بۆ جۆمەهۆرییەکان، و هەروەها کنترۆلی مەجلسی نوابەت دەبینرێت بە بەرهەمێکی پێشبینیکراوی 241 کەرسی بەرەو 194.

لە کمپانیی هەڵبژاردنەکاندا بەرهەمێکی گەورەی دەنگدان بەردەوام بوو — نزیك 57 ملیۆن کەس پێش ڕۆژی دەنگدان دەنگی خۆیان دانەوە، ئەم ژمارە ڕیکۆردیە؛ هەروەها خەرجکردن لە ڕیکلامە سیاسییەکان زیاتر لە 11 ملیارد دۆلار بوو. هەندێک پارەی گەورەش هەروەها لە لایەن پشتگیرە جۆمەهۆرییەکان هاتە ناو، لەوانەیە سەبارەت بە مالی کاردانەوەکان دێتە ناو ئەنجامەکە، کە نێوان ئەو پشتیواناندا ئیڵۆن ماسکیش هەیە.

پاڵپشتی سەردانی هەڵبژاردن تەنیا لە ئەنجامی دەنگدان نەماوە؛ بەرزبوونی نەتەوەی و پشووی بڵاوکردنەوەی ئەنجامەکانیش لە شوێنەکاندا هەیە، لەکاتی هێرشەکان سەربڕتوان بۆ ئەوەی جۆمەهۆرییەکان بدڵن بۆ ئەنجامەکان ئەگەر کۆلێک لە دەستدانەوەی پارێزگار بڕوان. لە ئەم دۆخەدا، وەزارەتی دادگای گشتی دعویەکەی هەیەتی کرد کە دەتوانایە ڕێکخستنی ڕێوڕەسمی هەڵسەنگاندنی ئەنجامی هەڵبژاردنی مەجلسی سەنووس لە ئه‌لاسکا بەداخەوە بکات ئەگەر سەناتۆری جۆمەهۆری دان سالیفان بە نزمیدا سەرنەشکێنێت، بەڵام دادگا لە شەوەی پێش هەڵبژاردن داوایەکە رەت کرد.

هەروەها دادگاهى بەرزترین شەقامی یەکگرتووەکان خواستێکی نەخوازراو رەت کرد کە دابینکرا بۆ هەڵگرتنی پێویستەی وڵاتی کالیفۆرنیا بۆ نەشاردنی نووسخانەکانی دواپەستی بۆ سەر بیشکەوتنی زیاتر لە 20 هەزار کەس بەهۆی داواکاریەکانی پەیوەندیدار بە نەخۆشیی ژیانی نیشانەی شەناسنامەی پیت.

لە پەیوەندیدانێک بە پۆدکاست پێش دەنگدان، ترەمپ ڕێنمایی کرد بە بەکارهێنانی هەقەکانی سەرۆکی بۆ ڕابەردانی دیموکراتەکان ئەگەر جۆمەهۆرییەکان توانای کۆنگرێس لە دەست بدەن؛ وتی ئەو دەتوانێت بەکاربهێنانی وتویەتی ڕەزامەندی (فییتۆ) بۆوەکان بکات، پاشان پێویست دەبێت ئەو دوو لاپەڕە هەڵبژاردنەوە بکەن و لە پاشان گفتوگۆ بکەن و چاردەست بکەن.