واشنگتن ئاگاداری لە ئیسڕائیل وەرگرت سەبارەت بە ئەمکانەتی بەکارهێنانی سلاحی کیمیاوی لەلایەن ئێران
نیویۆرک تایمز ڕاپۆرت دەکات کە ئیسڕائیل واشنگتن پێشکەش کردووە بە زانیارییەکانی کە دەڵێن ئێران دەفکریت بە بەکارهێنانی ئەسڵحە کیمیاوی، ئەو ئاگادارییە عقڵەکان لە ناو ئەدمینستڕاچنی ئەمەریکادا بە شک و نگرانی جیاواز بەهەڵدەگران.
نیویۆرک تایمز ڕاپۆرت دەکات کە لەسەر بنەڕەتی سەرچاوەکانی ئەمەریکایی و ناوچەیی، ئیسڕائیل زانیاری پێشکەش کردوە کە دەڵێت ئێران لەسەر ڕێگەی بەکارهێنانی ئەسڵحەکی کیمیاوی بەرامبەر دژمنەکانی خۆی دەفکریت — ئەم زانیارییانە هەڵسەنگاندنی جیاواز لە ناو ئەنجامەکانی حکومەتی ئەمەریکا لە شەوەی دووشەممە دروست کرد.
بەپێی ڕاپۆرتەکە، لە ماوەی دوو هەفتەی رابردوودا، سەرکردەکانی ئیسڕائیل لە کۆگاکان و پەیوەندیدانەکان بەگەڵ ئەژانسەکانی زانیارییەتی ئەمەریکا و ئەوانی تر تهدیدی سلاحە کیمیاوی پێشکەش کرد، ووتیان ئەو تهدیدە پێویستەیەکی خێرا و سەرەتایی بێت کە حەتا لە سەر هەراسەکانی بڕیارەکانی نووکلیری ئێران لەوە پێش دەبڕێت.
نیویۆرک تایمز باس دەکات کە هەندێک لە سەرکردەکانی ئەمەریکا ئەم زانیارییانە وەکو بەشێک لە کمپێنی فشاردان دەبینن کە حکومەتی سەرۆک وەزیر بنیامین نەتانیاهو بەسەر دەچێت بۆ هەڵگرتنی حکومەتی سەرۆک دونالد ترمب بۆ گەڕانەوە بە شتێکی گەورەی شەڕی بەرامبەر ئێران. لایەنی دیەک دەبینن کە ئەم ئاگادارییە پێویستە بە جەدی بگرێتەوە، بە تایبەت لەو پسپۆڕانەی پێشووتر کە سەبارەت بە ئامادەکارییەکان بوون کە دەتوانن مەنافعی ئەمەریکا ئەرکبدەن.
هەمان کات، ئیسڕائیل ئەم زانیارییانەش پێشکەش کردوە بۆ هەندێک سەرکردەی وڵاتانی خەلیج، بەڵام ژمارەیەکی لەو سەرکردە خەم و شکان پێشکەش کرد لەبارەی ئەوەی ئەیا تەهران راستەوخۆ پلاندانێت بۆ بەکارهێنانی سلاحە کیمیاوی یان نا، و دەڵێن ئەم مەبەستانە دەتوانێت بۆ هەڵگرتن و بەدەرەنجامی فشاردانی ئامادەبوون بەسەر ویلایەتە یەکگرتووەکان و هاوپەیمانەکانی بڕۆتە.
ڕۆژنامەکە باس دەکات کە تاوانەکانی ئەمەریکا سەبارەت بە هەبونی یان هەوڵی پەرەپێدانی سلاحەکی کیمیاوی لەلایەن ئێران بۆ چەند دەیە وەردەگێڕن. لە ساڵی 2003 تەهران ڕاستبوونەوەیان کرد کە لە کاتی شەڕی ئێراق و ئێران لە هەشتەیەمی ساڵانی 1980دا توانایە کیمیاوی دروست کردبوو، بەڵام دوایتر وتی ئەو توانایانە لابردوون.
بەپێی ڕاپۆرتەکە، لە ساڵانی داهاتوودا هەڵسەنگاندنی زانیاریی ساڵانەی نادڕەسراوی ئەمەریکا هەژمار دەکات کە "لەگەڵ ئامکانەوەی" ئێران بۆ بەردەوامبوون لە توێژینەوە و پەرەپێدان لە بواری سلاحە کیمیاوی. ئێران بڵاوەوە وەڵامی دا کە بۆ هێشتا ئەو شتانه بەدەست نییە و تاوانەکان وەکو بەشێک لە شەڕی روانییەتی دەیبینن کە ئیسڕائیل و نەتانیاهو دەکەن.
نیویۆرک تایمز دیسان باس دەکات کە پاش هەشت مانگ لە شەڕدا، ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئێران لە حاڵەتێکی نسبی یەخدانراو دا بن، هەر دوو لای هەوڵ دەدەن بۆ سەروەری کردن لەسەر ڕێگایەکی دەپلۆماتیکی و هەنگاوەکانیان لە ئامادەبوون بۆ ئەگەر شەڕەکە دوبارە دەڕوات.
ڕۆژنامەکە وەڵامی دا کە تووشبوونەوەی چەندین ڕاگەیاندنە زانیارییەکانی بەراورد دەکات بەرزبوونی حەساسیەتی ئەم کاتە و مەترسیە پەیوەندیدار بە هەر هەڵەیەک لە هەساباندن. لەگەڵ ئەوە، سەرچاوەکانی ئەمەریکا وتی حکومەتی ترمب نییەتی بەکارهێنانی سلاحی نووکلیەری هەبێت، بەڵام سەرکردەکانی ئێرانی هەمان ئاستی دڵنیایی نییان نیشاندادە.
هەروەها ڕاپۆرتەکە ڕوون دەکات بەرەو بەشێکی ناوخۆیی لە ئیسڕائیل: سەرۆک وەزیر بنیامین نەتانیاهو لە شەڕێکدا بۆ پاراستنی دۆخی سیاسی خۆیدا هەیە بەدوای ناکامبوون لە دابینکردنی ڕێگایەکی ڕوون بۆ دروستکردنی حکومەت دوای هەڵبژاردنەکانی هەفتەی رابردوو، و هەندێک توێژەر وتی ئەو دەتوانێت دۆخی فڕۆشتنەوەی ئاسایش بەکاردەهێنێت وەکو کارتی فشاردان بۆ هەڵبژاردنی سەرکردەکانی پارتی دژەوە دەبینێت بۆ بیستن بە هاوپەیمانێکی حکومەتی.
